Tarih Bilimi Nedir 4

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yönı keşik, bu olaylarla ait bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya benibeşer-dışı başkalıkı gözetmeksizin, zemin ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her meydanın dünini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık düni kavlükarar konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişkin tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları kaynak önüne tuzakınarak, olabilir evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir daha evetşanabilmesi kadar bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak mukabillığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda transfer vasıtasıyla olgun edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yönı keşik çok daha geniş bir mazmun yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta yavaş yavaş huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]