Tarih Bilimi Nedir 11

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yönı aralık, bu olaylarla ilgili bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdemoğlu-dışı farkı gözetmeksizin, yan ve hengâm aralığının kestirildiği bir geçmiş hengâm dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her kayranın geçmişini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi kelam konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları basar önüne aldatmaınarak, muhtemel başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi kadar bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek kontralığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda iktibas suretiyle bilgi edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yönı aralık çok daha geniş bir medlul dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca giderek doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]